Herfstdepressie?
We hadden natuurlijk al de Rationeel Emotieve Therapy (RET), die uitgaat van het principe dat het niet de problemen zelf zijn die het ons moeilijk maken, maar de manier waarop we tegen deze problemen aankijken. Daarvoor wordt binnen de RET gebruik gemaakt van de letters ABC. A staat voor aanleiding, B staat voor belief (overtuiging) en de C staat voor consequentie. De kern van de RET komt erop neer dat niet A de oorzaak is van C, maar B. Sinds enige tijd lees ik echter steeds meer over een nieuwe succesvolle theorie: de Acceptance and Commitment Therapy (ACT), die ons misschien nog wel veel beter van onze herfstdepressies af kan helpen: Gewoon niet langer serieus nemen, die sombere gedachten!
De ACT leert je om consequent een kritische houding aan te nemen ten opzichte van je gedachten. Dit betekent in de praktijk dat ons verstand wordt erkend als iets dat we bij ons dragen en vaak nodig hebben, maar ook als iets dat losstaat van wie we werkelijk zijn. Gijs Jansen, psycholoog en als universitair docent verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, heeft als eerste in Nederland onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de ACT. Hij legt het in een artikel in de Volkskrant als volgt uit:
“(…) Bijvoorbeeld: je voelt je op een dag niet zo lekker en praat daar met een vriendin over. Die zegt dat je wellicht last hebt van een herfstdepressie. ‘Als de blaadjes vallen worden mensen vaak erg somber’, zegt ze. ’s Avonds kijk je naar buiten. Het is donker en het regent en waait hard. ‘Misschien heb ik wel echt een herfstdepressie’, denkt je verstand. ‘Of: misschien is het gewoon een griepje, dat kan best hoor, want het heerst op dit moment. Maar ja, dat verklaart nog niet waarom ik me zo somber voel. Misschien zit er toch ergens nog wat oud zeer van vroeger. Het is ook allemaal wel heel hard gegaan de laatste tijd. Misschien is dit een teken dat ik het even wat rustiger aan moet doen. Maar wat als het erger wordt? Straks word ik echt depressief. Is het dan niet beter om nu al in te grijpen? En wat moet ik dan doen? Naar een psycholoog? Nee joh gek, zo erg is het nu ook weer niet!’ Hier zie je hoe een toevallig gevoel (we voelen ons allemaal wel eens somber) door je verstand opgeblazen kan worden tot een groot probleem. Dit probleem ontstaat mede door de manier waarop je verstand probeert om het probleem op te lossen. Doordat je probeert om positief te denken en de boel te relativeren, ontstaat er een dialoog tussen positieve en negatieve gedachten binnen je verstand. Nu is het idee van ACT dat je de strijd met je gedachten kunt oplossen door die strijd niet langer aan te gaan. Gedachten zijn toevallige hersenspinsels op basis van toevallige ervaringen. Waarom zou je die gedachten nog langer serieus nemen?(…)”
Zie jij in de ACT de verlossing van jouw herfstdepressie? Gijs Jansen heeft een site: www.denkwatjewilt.nl, waarop je meer informatie kunt vinden, onder andere over trainingen die hij geeft. Wil je eerst meer lezen? In oktober verscheen zijn boek Leef!, met daarin ook opdrachten om zelf aan de slag te gaan met de ACT. Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen: Is dit misschien een zinvol en constructief alternatief voor the Secret?
