We zijn minder depressief dan we denken
Nederlanders behoren tot de gelukkigste groep mensen ter wereld. Zo blijkt uit recente resultaten van geluksonderzoekers. Toch is het aantal mensen met een depressie volgens de cijfers enorm toegenomen. Of is de diagnose ‘depressief’ vaak onterecht?
“Het aantal mensen met angststoornissen of depressies is bijna de helft kleiner dan wordt aangenomen. Artsen in de geestelijke gezondheidszorg en beleidsmakers baseren zich te vaak op het oordeel van patiënten zelf, in plaats van een afgewogen klinisch oordeel.” Het is de conclusie van psychiater Cees Rijnders in zijn proefschrift waarop hij 2 juni in Tilburg promoveerde.
“Soms gaat het om mensen die lijden aan het leven, en niet aan een depressie”, zegt Rijnders. “Beleidsmakers hebben daardoor niet het juiste beeld van het aantal mensen met een bepaalde stoornis. Huisartsen en psychiaters kunnen patiënten ten onrechte doorverwijzen of medicatie voorschrijven.”
De Amerikaanse sociologen Allan Horwitz en Jerome Wakefield vertellen een soortgelijk verhaal. In hun boek ‘The Loss of Sadness’ betogen ze dat veel psychiaters verdriet verwarren met een depressie. “De meeste mensen maken in hun leven perioden door, waarin ze zich somber voelen, bijvoorbeeld na de dood van een geliefde, een scheiding of het verlies van een baan. Verdriet is echter een heel natuurlijke reactie op tegenslag”, aldus Horwitz. “De tolerantie voor negatieve emoties is sterk afgenomen”, meent hij. “Verdriet wordt behandeld als een depressie.”
Ook hoogleraar Trudy Dehue (Universiteit Groningen) constateert in haar nieuwste boek ‘De depressie-epidemie; een geschiedenis van de neerslachtigheid’ dat gangbare verklaringen voor de toename van depressie niet houdbaar of niet volledig zijn. De depressie-epidemie belicht het proces waarin het ideaal van de maakbare samenleving werd ingeruild voor dat van het maakbare individu. Benadrukten we voorheen omstandigheden als oorzaak van ellende, tegenwoordig gaat de aandacht naar het individuele brein. Daarbij werden we zelf verantwoordelijk voor wat ons vroeger gewoon overkwam. Want nu succes een keuze is geworden, geldt dat voor mislukking evenzeer.
We hebben dus min of meer de plicht om het lot in eigen hand te nemen. Moeten we hier nu blij of depressief van worden?
(bron: o.a Universiteit van Tilburg en Peter Giesen, Volkskrant)
